Ile wynosi zachowek przy danym układzie spadkobierców. Kalkulator wylicza udział ustawowy, a następnie należny z niego zachowek.
Udziały ustawowe i wysokość zachowku
| Kto dziedziczy | Udział uprawnionego | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Tylko dzieci (dwoje dzieci) | każde dziecko 1/2 | art. 931 § 1 KC |
| Małżonek i dwoje dzieci | każdy po 1/3 | art. 931 § 1 KC |
| Małżonek i czworo dzieci | małżonek 1/4, każde dziecko 3/16 | art. 931 § 1 KC - udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 |
| Małżonek i dwoje rodziców (brak dzieci) | małżonek 1/2, każdy rodzic 1/4 | art. 932 § 2 KC |
Czego kalkulator nie liczy
Zachowek ustala się od substratu zachowku - czystej wartości spadku powiększonej o doliczane darowizny i zapisy windykacyjne (art. 993-995 Kodeksu cywilnego). Kalkulator przyjmuje wartość wpisaną w formularzu i nie dolicza darowizn. Jeśli spadkodawca za życia przekazywał majątek, rzeczywista podstawa może być znacznie wyższa niż wyliczony wynik.
Poza zakresem pozostają też układy z rodzeństwem i dziadkami, wnukami wstępującymi w miejsce zmarłego dziecka, przysposobieniem oraz nieustalonym ojcostwem.
Kalkulator wylicza kwoty według wskazanych przepisów. Wynik ma charakter orientacyjny i nie stanowi porady prawnej. eKancelaria.tv jest serwisem informacyjnym i kontaktowym - nie świadczy usług prawnych. Ocena konkretnej sytuacji wymaga rozmowy z prawnikiem.
Jak obliczyć zachowek - wzór i trzy przykłady
Zachowek to roszczenie pieniężne bliskich osób, które zostały pominięte w testamencie albo otrzymały mniej, niż im się należy. Przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, ale tylko tym, którzy byliby powołani do spadku z ustawy (art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego).
Wzór
Zachowek = udział w spadku × mnożnik × podstawa obliczenia.
- Udział w spadku - ten, który należałby się uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym (art. 931-935 KC). Zależy od tego, kto żyje i kto dziedziczy; kolejność opisuje wpis dziedziczenie ustawowe, a udziały w konkretnym układzie policzysz w kalkulatorze udziałów w spadku.
- Mnożnik - połowa udziału, a dwie trzecie udziału, gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo gdy uprawniony zstępny jest małoletni (art. 991 § 1 KC).
- Podstawa obliczenia - wartość spadku po odliczeniu długów, powiększona o doliczane darowizny i zapisy windykacyjne (art. 993-995 KC; nie każda darowizna jest doliczana, zob. art. 994 KC). Kalkulator przyjmuje wartość, którą wpiszesz, i darowizn nie dolicza.
Trzy przykłady
1. Małżonek i dwoje dzieci, spadek 600 000 zł. Przy dziedziczeniu ustawowym każde z trzech dostałoby po jednej trzeciej, czyli 200 000 zł. Mnożnik to 1/2, więc zachowek każdego z nich wynosi 100 000 zł.
2. Jedno dziecko, brak małżonka, spadek 400 000 zł. Dziecko dziedziczyłoby całość, więc udział to 400 000 zł. Zachowek wynosi połowę, czyli 200 000 zł.
3. Małżonek i dwoje dzieci, spadek 600 000 zł, jedno dziecko jest małoletnie. Udział małoletniego to nadal 1/3, czyli 200 000 zł, ale mnożnik wynosi 2/3. Zachowek tego dziecka to 133 333,33 zł, a zachowek pozostałych osób w tym układzie (zakładamy, że małżonek i drugie dziecko są pełnoletni i zdolni do pracy) liczy się z mnożnikiem 1/2.
Przykłady zakładają, że wszyscy wymienieni żyją, nikt nie został wydziedziczony ani uznany za niegodnego dziedziczenia i nie zrzekł się dziedziczenia, a spadkodawca nie dokonywał darowizn podlegających doliczeniu. Wydziedziczenie i zrzeczenie się dziedziczenia zmieniają udziały przyjmowane do obliczeń (art. 992 KC), więc przy ich wystąpieniu wynik może być inny - zobacz wpis o wydziedziczeniu i niegodności.
Termin i dalsze kroki
Roszczenie uprawnionego o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 KC), a roszczenie przeciwko osobie, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę lub zapis windykacyjny - z upływem pięciu lat od otwarcia spadku (art. 1007 § 2 KC). Szerzej o tym, komu zachowek się należy i jak go dochodzić, piszemy we wpisie zachowek: komu się należy i jak go obliczyć. Kwotę z kalkulatora traktuj jako orientacyjną: eKancelaria.tv nie udziela porad prawnych. Sprawę możesz opisać w formularzu, a zgłoszenie trafi do współpracującej kancelarii.