Kto dziedziczy, gdy nie ma testamentu, i jaka część spadku przypada każdej osobie. Kalkulator stosuje kolejność dziedziczenia ustawowego z Kodeksu cywilnego: dzieci i małżonek, wnuki w miejsce zmarłego dziecka, rodzice, rodzeństwo i jego dzieci, dziadkowie. Podaje udział jako ułamek i - jeśli wpiszesz wartość spadku - kwotę dla każdego spadkobiercy.
Kolejność dziedziczenia ustawowego
| Kto dziedziczy | Jakie udziały |
|---|---|
| 1. Dzieci i małżonek | Po równo, ale małżonek dostaje co najmniej 1/4 spadku. Udział zmarłego dziecka przechodzi po równo na jego dzieci (art. 931). |
| 2. Małżonek, rodzice, rodzeństwo | Gdy nie ma zstępnych: małżonek 1/2, każde z rodziców 1/4; bez małżonka rodzice po połowie. Udział zmarłego rodzica przechodzi na rodzeństwo, a udział zmarłego brata lub siostry - na jego zstępnych (art. 932-933). |
| 3. Sam małżonek | Cały spadek, gdy nie ma zstępnych, rodziców, rodzeństwa ani zstępnych rodzeństwa (art. 933 § 2). |
| 4. Dziadkowie | Po równo; udział zmarłego z dziadków przechodzi na jego dzieci i wnuki, a gdy ich nie ma - na pozostałych dziadków (art. 934). |
| 5. Pasierbowie | Dzieci małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie żyje (art. 9341). |
| 6. Gmina albo Skarb Państwa | Gdy nikt z powyższych nie dziedziczy (art. 935). |
Przykłady
| Sytuacja | Udziały |
|---|---|
| Małżonek i dwoje dzieci | Małżonek: 1/3; Każde z dzieci: 1/3 |
| Małżonek i pięcioro dzieci | Małżonek: 1/4; Każde z dzieci: 3/20 |
| Jedno dziecko żyje, drugie zmarło i zostawiło troje dzieci | Dziecko: 1/2; Każde z dzieci zmarłego dziecka (1. na liście): 1/6 |
| Bez dzieci: małżonek i oboje rodzice | Małżonek: 1/2; Każde z rodziców: 1/4 |
| Bez dzieci: małżonek, jeden rodzic i dwoje rodzeństwa | Małżonek: 1/2; Żyjący rodzic: 1/4; Każde z rodzeństwa: 1/8 |
| Bez dzieci i małżonka: rodzice nie żyją, brat i dwoje dzieci zmarłej siostry | Brat lub siostra: 1/2; Każde z dzieci zmarłego brata lub siostry (1. na liście): 1/4 |
Kogo liczyć, a kogo nie
- Odrzucenie spadku i niegodność: kto odrzucił spadek albo został uznany za niegodnego, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku - jego udział przechodzi na jego dzieci albo dalej według kolejności ustawowej (art. 1020 i art. 928 § 2 Kodeksu cywilnego).
- Przysposobienie: przy przysposobieniu pełnym przysposobiony dziedziczy tak jak dziecko przysposabiającego i nie dziedziczy po rodzicach naturalnych (art. 936). Przy przysposobieniu niepełnym dziedziczy po przysposabiającym na równi z jego dziećmi, ale nie po jego krewnych, a po przysposobionym zamiast jego rodziców dziedziczy przysposabiający (art. 937). Jeśli spadkodawca był przysposobiony, jako rodziców wpisz przysposabiających. Gdy spadkodawcę przysposobiła jedna osoba, kalkulator nie ma właściwej opcji - taki układ wymaga oceny prawnika.
- Małżonek: nie dziedziczy małżonek po rozwodzie, w separacji (art. 9351) ani wyłączony od dziedziczenia wyrokiem sądu, gdy spadkodawca wystąpił o rozwód lub separację z jego winy, a żądanie było uzasadnione (art. 940).
- Nieustalone ojcostwo: matka obok małżonka spadkodawcy dziedziczy połowę spadku (art. 932 § 2 zd. 2). Bez małżonka, według przeważającej wykładni art. 932 § 3, dziedziczy całość, a rodzeństwo obok niej nie dziedziczy - przepis nie mówi tego wprost.
Czego kalkulator nie liczy
Dziedziczenia z testamentu i zapisów windykacyjnych. Prawnuków i dalszych pokoleń w miejsce zmarłych wnuków, dalszych zstępnych zmarłego rodzeństwa, rodzeństwa przyrodniego (to, komu przypada udział zmarłego rodzica, bywa w takim układzie sporne), udziałów dzieci i wnuków zmarłych dziadków, pasierbów, gminy ani Skarbu Państwa - w takich układach pokazuje komunikat zamiast wyniku.
Kalkulator stosuje przepisy obowiązujące dziś. O udziałach rozstrzyga prawo z dnia śmierci spadkodawcy - przy spadkach otwartych do 15 listopada 2023 r. włącznie (udziały krewnych dziadków) albo przed 28 czerwca 2009 r. wynik może być inny.
Udział w spadku to ułamek całości - nie przesądza, kto dostanie konkretną rzecz (to rozstrzyga dział spadku), a za długi spadkowe spadkobiercy odpowiadają do działu spadku solidarnie, a po dziale - w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034). Kwota przy udziale to tylko przeliczenie wartości, którą podasz. Ustalenie kręgu spadkobierców potwierdza sąd w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notariusz w akcie poświadczenia dziedziczenia.
Kalkulator wylicza udziały według wskazanych przepisów. Wynik ma charakter orientacyjny i nie stanowi porady prawnej. eKancelaria.tv jest serwisem informacyjnym i kontaktowym - nie świadczy usług prawnych. Ocena konkretnej sytuacji wymaga rozmowy z prawnikiem.