Kalkulator podatku od spadku

Kwoty wolne od podatku od spadku

Kwoty wolne z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązują przy spadkach po osobach zmarłych od 1 lipca 2023 r. Każdy spadkobierca liczy podatek od swojej części, po odjęciu długów i kosztów, a do spadku dolicza darowizny od zmarłego z roku jego śmierci i 5 pełnych lat kalendarzowych przed nim.

Skala podatku od spadku

Skala z rozporządzenia Ministra Finansów z 28 czerwca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1226), wydanego na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy - ta sama co przy darowiznach. Podstawę opodatkowania i podatek zaokrągla się do pełnych złotych (art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej).

Do której grupy należysz

• Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa, art. 4a): małżonek, dzieci, wnuki i dalsi zstępni, rodzice, dziadkowie i dalsi wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha. Przysposobieni i ich zstępni liczą się jak zstępni, a przysposabiający jak rodzice (art. 14 ust. 4). Zstępnymi są też osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej lub regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej - wobec osób tworzących rodzinę zastępczą, prowadzących rodzinny dom dziecka lub pracujących z dziećmi w placówce, które traktuje się jak wstępnych (art. 14 ust. 4a).
• I grupa (art. 14 ust. 3 pkt 1): wszystkie osoby z najbliższej rodziny, gdy nie zgłoszą spadku w terminie, a także zięć, synowa, teść i teściowa.
• II grupa (art. 14 ust. 3 pkt 2): dzieci i dalsi zstępni rodzeństwa (bratanek, siostrzenica), rodzeństwo rodziców (wuj, ciotka), zstępni i małżonkowie pasierbów, szwagier i szwagierka, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki).
• III grupa: wszyscy pozostali, w tym kuzyni, partner w związku nieformalnym i osoby obce.

Jak liczy się podatek od spadku

1. Od wartości rynkowej Twojej części spadku odejmuje się przypadające na Ciebie długi i ciężary (art. 7 ust. 1 i 3): długi zmarłego, koszty pogrzebu i nagrobka (w granicach zwyczaju, jeśli nie pokrył ich majątek zmarłego ani zasiłek pogrzebowy), koszty leczenia i opieki w ostatniej chorobie, koszty postępowania spadkowego, wypłacony zachowek, zapisy i polecenia z testamentu.
2. Do tej czystej wartości dolicza się darowizny od spadkodawcy z roku jego śmierci i z 5 pełnych lat kalendarzowych przed tym rokiem - przy śmierci w 2026 r. od 1 stycznia 2020 r. (art. 9 ust. 2).
3. Od sumy odejmuje się kwotę wolną właściwą dla Twojej grupy, a od nadwyżki liczy się podatek według skali. Od wyniku odejmuje się podatek przypadający od tych darowizn; nadpłata z tego rachunku nie podlega zwrotowi.

Przykład 1: bratanek dziedziczy po stryju część spadku wartą 150 000 zł, a jego udział w długach i kosztach pogrzebu to 10 000 zł (II grupa). Czysta wartość 140 000 zł - 27 090 zł = 112 910 zł nadwyżki; 1 893,30 zł + 12% od 89 245 zł = 12 603 zł podatku (po zaokrągleniu).

Przykład 2: syn dziedziczy po ojcu część spadku wartą 400 000 zł. Zgłoszenie SD-Z2 w 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu: 0 zł podatku. Bez zgłoszenia zwolnienie przepada i podatek liczy się jak w I grupie - 24 762 zł.

Formalności i terminy

• Kiedy powstaje obowiązek podatkowy: nie w dniu śmierci, tylko z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (art. 6 ust. 1 pkt 1). Tak jest, gdy postanowienie uprawomocniło się, akt poświadczenia dziedziczenia zarejestrowano albo europejskie poświadczenie spadkowe wydano 7 stycznia 2026 r. lub później; wcześniej obowiązek powstawał z chwilą przyjęcia spadku.
• SD-Z2 (najbliższa rodzina): 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego (art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 1a). Jeśli o nabyciu spadku dowiedziałeś się dopiero po upływie tych 6 miesięcy, masz 6 miesięcy od dnia, w którym się dowiedziałeś, i musisz ten fakt uprawdopodobnić (ust. 2). Zgłoszenie nie jest potrzebne, gdy wartość Twojej części spadku (licząc bezpiecznie przed odjęciem długów - przepis mówi o „wartości majątku", a nie o czystej wartości) razem z darowiznami od zmarłego z roku jego śmierci i 5 pełnych lat kalendarzowych przed nim nie przekracza 36 120 zł (ust. 4 pkt 1). Wyjątek dla umów u notariusza (ust. 4 pkt 2) nie obejmuje dziedziczenia - akt poświadczenia dziedziczenia nie zwalnia ze zgłoszenia.
• Przywrócenie terminu: jeśli termin na SD-Z2 minął bez Twojej winy, możesz wnioskować o jego przywrócenie (art. 4c) - dotyczy spadków, przy których termin nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.
• SD-3 (pozostali, gdy spadek przekracza kwotę wolną): miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 17a ust. 1). Gdy osoba z najbliższej rodziny nie zgłosiła spadku w 6 miesięcy, na SD-3 ma miesiąc od upływu tego terminu (art. 17a ust. 1a; przy spadkach, przy których termin zgłoszenia nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.). Każdy spadkobierca składa zeznanie co do swojej części.
• Zapłata: podatek ustala urząd skarbowy w decyzji, a płaci się go w 14 dni od jej doręczenia (art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej). Przy dziedziczeniu notariusz nie pobiera podatku - także wtedy, gdy sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Podstawa prawna: art. 4a, 4c, 6, 7, 9, 14, 15 i 17a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478 ze zm.), art. 28 ustawy z 26 maja 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1059), § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 czerwca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1226), art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, art. 47 § 1 i art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej. Stan prawny na: 29-09-2026.