Ile wynosi podatek od darowizny od rodziców, rodzeństwa, dalszej rodziny albo osoby obcej. Kalkulator ustala grupę podatkową, sprawdza, czy przysługuje zwolnienie dla najbliższej rodziny, odejmuje kwotę wolną, dolicza darowizny od tej samej osoby z ostatnich 5 lat i liczy podatek według aktualnej skali.
Kwoty wolne od podatku od darowizny
| Grupa | Kwota wolna od jednego darczyńcy |
|---|---|
| Najbliższa rodzina | całość zwolniona, jeśli spełnisz warunki (zgłoszenie, przy pieniądzach przelew) |
| I grupa | 36 120 zł |
| II grupa | 27 090 zł |
| III grupa | 5 733 zł |
Skala podatku od darowizny
| Nadwyżka ponad kwotę wolną | I grupa | II grupa | III grupa |
|---|---|---|---|
| do 11 833 zł | 3% | 7% | 12% |
| ponad 11 833 zł do 23 665 zł | 355,00 zł + 5% nadwyżki ponad 11 833 zł | 828,40 zł + 9% nadwyżki ponad 11 833 zł | 1 420,00 zł + 16% nadwyżki ponad 11 833 zł |
| ponad 23 665 zł | 946,60 zł + 7% nadwyżki ponad 23 665 zł | 1 893,30 zł + 12% nadwyżki ponad 23 665 zł | 3 313,20 zł + 20% nadwyżki ponad 23 665 zł |
Do której grupy należysz
- Najbliższa rodzina (tzw. grupa zerowa, art. 4a): małżonek, dzieci, wnuki i dalsi zstępni, rodzice, dziadkowie i dalsi wstępni, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha. Przysposobieni i ich zstępni liczą się jak zstępni, a przysposabiający jak rodzice (art. 14 ust. 4). Zstępnymi są też osoby, które przebywają lub przebywały w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej lub regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej - wobec osób tworzących rodzinę zastępczą, prowadzących rodzinny dom dziecka lub pracujących z dziećmi w placówce, które traktuje się jak wstępnych (art. 14 ust. 4a).
- I grupa (art. 14 ust. 3 pkt 1): wszystkie osoby z najbliższej rodziny, gdy nie spełnią warunków zwolnienia, a także zięć, synowa, teść i teściowa.
- II grupa (art. 14 ust. 3 pkt 2): dzieci i dalsi zstępni rodzeństwa (bratanek, siostrzenica), rodzeństwo rodziców (wuj, ciotka), zstępni i małżonkowie pasierbów, szwagier i szwagierka, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki).
- III grupa: wszyscy pozostali, w tym kuzyni, partner w związku nieformalnym i osoby obce.
Jak liczy się podatek od darowizny
- Do wartości darowizny dolicza się to, co od tej samej osoby dostałeś w roku tej darowizny i w 5 latach wcześniej (art. 9 ust. 2).
- Od sumy odejmuje się kwotę wolną właściwą dla Twojej grupy.
- Od nadwyżki liczy się podatek według skali, a potem odejmuje podatek przypadający od wcześniejszych darowizn. Nadpłata z tego rachunku nie podlega zwrotowi.
Formalności i terminy
- SD-Z2 (najbliższa rodzina): 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgłoszenie nie jest potrzebne, gdy suma darowizn od tej osoby z roku tej darowizny i 5 lat wcześniej nie przekracza 36 120 zł albo gdy umowę zawarto u notariusza (art. 4a ust. 4). Jeśli termin minął bez Twojej winy, możesz wnioskować o jego przywrócenie (art. 4c) - dotyczy darowizn, przy których termin nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.
- SD-3 (pozostali, gdy darowizna przekracza kwotę wolną): miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego. Gdy osoba z najbliższej rodziny nie zgłosiła darowizny w 6 miesięcy, na SD-3 ma miesiąc od upływu tego terminu (art. 17a ust. 1a; przy darowiznach, przy których termin zgłoszenia nie upłynął przed 7 stycznia 2026 r.).
- Kiedy powstaje obowiązek: przy umowie u notariusza - z chwilą złożenia oświadczenia przez darczyńcę; bez notariusza - z chwilą przekazania pieniędzy lub rzeczy (art. 6 ust. 1 pkt 4).
- Umowa u notariusza: podatek oblicza i pobiera notariusz przy akcie, więc zeznania SD-3 nie składasz (art. 17a ust. 2, art. 18).
- Zapłata: w pozostałych przypadkach urząd skarbowy wydaje decyzję, a podatek płaci się w 14 dni od jej doręczenia (art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej).
Czego kalkulator nie liczy
Wartość wpisz rynkową, po odliczeniu długów i ciężarów, które przejmujesz razem z darowizną (art. 7). Jeśli podasz zaniżoną, urząd skarbowy może ją ustalić sam, także z pomocą biegłego (art. 8). Kalkulator stosuje kwoty wolne dla darowizn od 1 lipca 2023 r. - przy wcześniejszych darowiznach od tej samej osoby wpisz podatek, który faktycznie ustalono. Wcześniejsze darowizny kalkulator dolicza w całości, także te zwolnione jako darowizny w rodzinie - czy tak liczyć je po utracie zwolnienia przy kolejnej darowiźnie, zależy od interpretacji przepisów, więc przy takim układzie wynik warto sprawdzić z doradcą.
Nie obejmuje ulgi mieszkaniowej do 110 m² (art. 16), zwolnień szczególnych z art. 4 (m.in. wpłat na konto mieszkaniowe do 2 000 zł miesięcznie, gospodarstw rolnych), zasiedzenia (7%), zwolnienia darowizn przeznaczonych w 2026 r. na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r. (art. 19a) ani spadków, które mają inne terminy. Zwolnienie dla najbliższej rodziny przysługuje obywatelom Polski, innych państw UE oraz państw EFTA należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (bez Szwajcarii), a także osobom mieszkającym w Polsce lub w takim państwie (art. 4 ust. 4).
Jeśli na darowiznę powołasz się dopiero w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a podatek nie był zapłacony, stawka wynosi 20% (art. 15 ust. 4).
Kalkulator wylicza kwoty według wskazanych przepisów. Wynik ma charakter orientacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. eKancelaria.tv jest serwisem informacyjnym i kontaktowym - nie świadczy usług prawnych. Ocena konkretnej sytuacji wymaga rozmowy z prawnikiem lub doradcą podatkowym.