Wezwanie od firmy windykacyjnej - czym różni się od komornika, jakie ma uprawnienia, jak reagować, na co uważać (przedawnienie)

Pismo z logo firmy windykacyjnej, telefon z wezwaniem do zapłaty, SMS o „ostatecznym terminie” - takie sytuacje budzą niepokój, a czasem panikę. Tymczasem firma windykacyjna to nie to samo co komornik, a jej uprawnienia są znacznie węższe, niż wynika to z tonu otrzymywanych pism. Zrozumienie, kim jest windykator i czego naprawdę może żądać, pozwala reagować spokojnie i rozsądnie. Poniżej wyjaśniamy różnice, zakres uprawnień firm windykacyjnych oraz to, na co warto zwrócić uwagę - w tym kwestię przedawnienia długu.

Firma windykacyjna a komornik - podstawowa różnica

Najważniejsza różnica dotyczy uprawnień. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, który działa na podstawie tytułu wykonawczego (najczęściej prawomocnego orzeczenia sądu z klauzulą wykonalności) i może prowadzić egzekucję - czyli zająć rachunek bankowy, wynagrodzenie czy ruchomości, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy regulującej postępowanie egzekucyjne.

Firma windykacyjna takich uprawnień nie ma. Jest to przedsiębiorca, który albo działa na zlecenie wierzyciela, albo sam nabył wierzytelność i występuje jako nowy wierzyciel. Windykator nie może samodzielnie zająć Twojego majątku, zablokować konta ani potrącić wynagrodzenia. Może natomiast podejmować działania zmierzające do dobrowolnej spłaty zadłużenia.

Co firma windykacyjna może, a czego nie

Zakres działań windykatora jest w istocie ograniczony do nakłaniania dłużnika do zapłaty. W praktyce firma windykacyjna może:

• wzywać do zapłaty pisemnie, telefonicznie lub elektronicznie,
• proponować rozłożenie zadłużenia na raty lub zawarcie ugody,
• negocjować warunki spłaty,
• skierować sprawę na drogę sądową, aby uzyskać tytuł wykonawczy.

Czego firma windykacyjna nie może:

• zająć rachunku bankowego, wynagrodzenia ani innego majątku,
• wejść do mieszkania bez zgody, przeszukać go ani zabrać rzeczy,
• stosować gróźb, nękać czy wprowadzać w błąd co do swoich uprawnień,
• podawać się za komornika ani sugerować, że dysponuje jego kompetencjami.

Innymi słowy, jedyną drogą, by windykator mógł doprowadzić do przymusowego ściągnięcia długu, jest uzyskanie korzystnego orzeczenia sądu, a następnie skierowanie sprawy do komornika. To istotne, ponieważ wiele pism windykacyjnych jest formułowanych tak, by sprawiać wrażenie nieuchronności egzekucji, podczas gdy do niej droga bywa daleka.

Warto też odróżnić dwie role, w jakich może występować firma windykacyjna. W tzw. windykacji polubownej działa ona na zlecenie wierzyciela i jedynie pośredniczy w odzyskaniu należności. W innych przypadkach firma sama nabywa wierzytelność (np. w drodze cesji) i staje się nowym wierzycielem. Od tego, z którą sytuacją mamy do czynienia, zależy między innymi to, kto jest uprawniony do prowadzenia ewentualnego postępowania sądowego - dlatego w piśmie warto zwrócić uwagę, kto jest wskazany jako wierzyciel i na jakiej podstawie dochodzi roszczenia.

Na co uważać - przedawnienie długu

Jednym z najważniejszych aspektów, o którym warto pamiętać przy wezwaniach windykacyjnych, jest przedawnienie. Roszczenia majątkowe co do zasady przedawniają się po upływie określonego w przepisach czasu, a po przedawnieniu dłużnik może uchylić się od zapłaty. Co istotne, w sprawach przeciwko konsumentom sąd zasadniczo bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu.

Firmy windykacyjne nierzadko dochodzą wierzytelności starych, w tym takich, które mogą być już przedawnione. Dlatego przed jakąkolwiek deklaracją czy wpłatą warto ustalić, kiedy roszczenie stało się wymagalne i czy nie upłynął termin przedawnienia. Szczegółowo opisujemy to w artykule o tym, jak sprawdzić przedawnienie długu.

Jak reagować na wezwanie

Bierność wobec wezwania nie jest dobrym pomysłem, ale nie warto też działać pod wpływem presji. Rozsądne kroki to:

• Spokojne przeczytanie pisma - kto jest wierzycielem, czego dotyczy roszczenie, w jakiej kwocie i z jakiego tytułu.
• Ustalenie podstawy długu - czy zobowiązanie rzeczywiście istnieje i czy to Ty jesteś dłużnikiem.
• Sprawdzenie przedawnienia - czy nie upłynął termin, po którym można uchylić się od zapłaty.
• Powściągliwość w deklaracjach - niepodpisywanie pochopnie ugód ani niezłożenie oświadczeń, które mogłyby zostać uznane za uznanie długu.
• Dokumentowanie kontaktu - zachowanie pism i ewentualne zwrócenie się o korespondencję na piśmie.

Jeśli sprawa trafi do sądu, kluczowe znaczenie ma reakcja na otrzymane pismo procesowe - o tym, jak postąpić, piszemy w artykule o tym, co zrobić po otrzymaniu nakazu zapłaty.

Jak sprawdzić, czy roszczenie jest zasadne

Zanim podejmiesz decyzję o zapłacie, warto zweryfikować samo roszczenie. Firmy windykacyjne nabywają nieraz całe pakiety wierzytelności, wśród których zdarzają się długi częściowo spłacone, zawyżone o nieprawidłowo naliczone odsetki lub opłaty, a niekiedy już przedawnione. Pomocne bywa zwrócenie się do firmy o wskazanie podstawy roszczenia - z jakiej umowy wynika, kto jest pierwotnym wierzycielem, jaka jest kwota główna, a jaka odsetki, oraz na jakiej podstawie firma działa (na przykład na podstawie umowy cesji wierzytelności).

• sprawdź, czy kwota główna odpowiada Twoim zobowiązaniom i czy uwzględnia wcześniejsze wpłaty;
• ustal datę wymagalności długu - od niej liczy się bieg przedawnienia;
• zachowaj całą korespondencję i potwierdzenia, w tym notatki z rozmów telefonicznych.

Kiedy skorzystać z pomocy

Jeśli nie masz pewności, czy dług istnieje, czy jest przedawniony albo jak odpowiedzieć na konkretne wezwanie, pomocna może być konsultacja z osobą zajmującą się takimi sprawami. Za pośrednictwem serwisu możesz skontaktować się z prawnikiem działającym w obszarze długów, komornika i windykacji, aby omówić swoją sytuację. Tylko indywidualna analiza dokumentów pozwala ocenić, jaka reakcja na wezwanie windykacyjne będzie w Twoim przypadku najwłaściwsza.