Pozew o rozwód to pismo procesowe rozpoczynające postępowanie o rozwiązanie małżeństwa. Aby sąd mógł nadać sprawie bieg, musi ono spełniać określone wymogi formalne oraz zawierać konkretne żądania i dowody. Poniżej znajdziesz przystępne omówienie tego, co powinien zawierać pozew, jakie załączniki należy dołączyć, gdzie i jak go złożyć oraz jaka jest aktualna opłata sądowa. Wyjaśniamy też różnicę między rozwodem z orzekaniem o winie a bez orzekania o winie.
Treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej - w indywidualnej sprawie warto skonsultować się z osobą zajmującą się prawem rodzinnym.
Co musi zawierać pozew o rozwód
Pozew jest pismem procesowym, więc musi spełniać ogólne wymogi z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Powinien zawierać między innymi:
- oznaczenie sądu - zawsze sąd okręgowy (wydział cywilny), bo to on jest właściwy rzeczowo w sprawach o rozwód (art. 17 k.p.c.);
- imiona i nazwiska oraz adresy stron, a także numer PESEL powoda;
- oznaczenie rodzaju pisma - „Pozew o rozwód”;
- dokładnie sformułowane żądanie (tzw. petitum);
- uzasadnienie, podpis oraz wymienienie załączników.
W petitum należy wyraźnie wskazać, że powód żąda rozwiązania małżeństwa przez rozwód, oraz określić, czy ma to nastąpić z orzeczeniem o winie, czy bez orzekania o winie (art. 56 i 57 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - k.r.o.). Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, w żądaniach trzeba też uwzględnić kwestie władzy rodzicielskiej, kontaktów, alimentów, a niekiedy miejsca pobytu dziecka czy sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania (art. 58 k.r.o.).
Uzasadnienie - rozkład pożycia i dowody
W uzasadnieniu należy opisać okoliczności wskazujące na zupełny i trwały rozkład pożycia, czyli ustanie więzi fizycznej, emocjonalnej i gospodarczej (art. 56 § 1 k.r.o.). Trzeba też powołać dowody: dokumenty (np. korespondencja, zaświadczenia o zarobkach, rachunki), zeznania świadków oraz inne środki dowodowe, które pomogą sądowi ocenić, czy spełnione są przesłanki rozwodu i czy nie zachodzą przeszkody określone w art. 56 § 2–3 k.r.o. (np. dobro wspólnych małoletnich dzieci).
Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym obligatoryjnie rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach, alimentach oraz co do zasady o miejscu pobytu dziecka (art. 58 k.r.o.). Dlatego już w pozwie warto szczegółowo przedstawić propozycję uregulowania tych kwestii i dołączyć dokumenty potwierdzające koszty utrzymania dzieci.
Załączniki do pozwu
Do pozwu o rozwód dołącza się zazwyczaj:
- skrócony odpis aktu małżeństwa;
- skrócone odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci;
- dowód uiszczenia opłaty sądowej;
- odpis pozwu wraz z załącznikami dla strony przeciwnej - co do zasady składa się dwa komplety.
Jako załączniki dowodowe można dołączyć także zaświadczenia o dochodach, PIT-y, rachunki dokumentujące koszty utrzymania dzieci oraz inne dokumenty potwierdzające przedstawioną sytuację rodzinną i materialną.
Twoja sprawa wygląda podobnie?
Nie musisz mierzyć się z tym sam. Opisz sytuację - przekażemy zgłoszenie do współpracującej kancelarii.
Opisz sprawęGdzie i jak złożyć pozew
Pozew kieruje się do sądu okręgowego właściwego miejscowo. Zgodnie z art. 41 k.p.c. jest to sąd miejsca, gdzie małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli chociaż jedno z nich nadal tam mieszka. W przeciwnym razie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy nie da się go ustalić - sąd miejsca zamieszkania powoda.
Pozew można złożyć osobiście w biurze podawczym sądu albo wysłać pocztą listem poleconym. Dla zachowania terminu i daty wniesienia pisma istotna jest data nadania w placówce operatora wyznaczonego (art. 165 § 2 k.p.c.) - warto zachować potwierdzenie nadania.
Opłata sądowa od pozwu
Od pozwu o rozwód pobierana jest stała opłata sądowa w wysokości 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Dowód jej uiszczenia jest obowiązkowym załącznikiem do pozwu.
Kwoty opłat i terminy mogą się zmieniać wraz z nowelizacjami przepisów - przed złożeniem pozwu warto zweryfikować aktualną wysokość opłaty i numer rachunku właściwego sądu. Brak opłaty lub braki formalne (np. brak PESEL, podpisu, odpisu pozwu czy aktów stanu cywilnego) skutkują wezwaniem do uzupełnienia pod rygorem zwrotu pozwu (art. 130 k.p.c.), co wydłuża postępowanie.
Pozew z orzekaniem o winie a bez
W pozwie trzeba zdecydować, jakiego rozstrzygnięcia co do winy żąda powód: z wyłącznej winy jednego małżonka, z winy obojga, czy bez orzekania o winie (art. 57 k.r.o.).
Rozwód bez orzekania o winie jest możliwy, gdy oboje małżonkowie zgodnie o to wnoszą. Wywołuje on skutki takie jak rozwód, w którym nie ustalono winy żadnej ze stron - ma to znaczenie m.in. dla późniejszych roszczeń alimentacyjnych między byłymi małżonkami (art. 57 § 2 i art. 60 k.r.o.). Postępowanie bywa wtedy szybsze, bo sąd nie bada szczegółowo przyczyn rozpadu.
Przy rozwodzie z orzeczeniem o winie sąd ustala, który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Może to wpłynąć na alimenty między małżonkami: małżonek wyłącznie niewinny może dochodzić ich również wtedy, gdy rozwód powoduje istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej, nawet bez stanu niedostatku (art. 60 § 2 k.r.o.). Postępowanie o winę bywa jednak dłuższe i bardziej obciążające emocjonalnie.
Najczęstsze pułapki formalne
Do typowych błędów należą: brak oznaczenia sądu, numeru PESEL powoda lub podpisu, nieprecyzyjne sformułowanie żądań, brak wymaganych załączników (akty stanu cywilnego, dowód opłaty) oraz niezłożenie odpisu pozwu dla strony przeciwnej. Niedookreślenie żądań dotyczących dzieci utrudnia sądowi wydanie kompletnego wyroku rozwodowego.
Jeśli chcesz omówić swoją sytuację i przygotowanie pisma, za pośrednictwem serwisu możesz skontaktować się z osobą zajmującą się sprawami z zakresu rozwodów i alimentów. Powyższe informacje mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej analizy konkretnej sprawy.